Nationaal park Jotunheimen

Tours en tickets voor Nationaal park Jotunheimen: welke boeken

Jotunheimen, het thuis van de reuzen, is het hoogste berggebied van Noord-Europa, in het midden van Zuid-Noorwegen, en het nationale park in het hart ervan is het belangrijkste bergwandelgebied van het land, doorkruist door een dicht netwerk van paden gemarkeerd met rode letters T en bediend door bemande berghutten die een dagmars van elkaar liggen, waar u een bed, een driegangendiner en een lunchpakket kunt krijgen. Het ligt vier en een half tot vijf uur rijden van Oslo, en in de zomer rijden er sneldiensten vanuit de hoofdstad en vanuit Bergen naar de belangrijkste startpunten van de wandelingen, vooral naar Gjendesheim; het treinstation van Otta en het dorp Lom, met zijn middeleeuwse staafkerk en bergmuseum, zijn de toegangspoorten in het noorden. De bekendste wandeling van Noorwegen ligt hier: de bergkam Besseggen.

Wandelaars nemen de vroege boot van Gjendesheim over het meer Gjende naar Memurubu en lopen terug, veertien kilometer in zes tot acht uur, waarbij ze klimmen naar een smalle, rotsachtige kam, met wat makkelijk klauterwerk, tussen twee meren die naast elkaar liggen op verschillende hoogten en in verschillende kleuren, het lange, smaragdgroene Gjende en het donkerblauwe Bessvatnet vierhonderd meter daarboven; elke zomer doen zo'n zestigduizend mensen de tocht, en de boot moet worden gereserveerd. Het tweede grote doel is de Galdhøpiggen, de hoogste berg van Noorwegen, die op twee manieren kan worden beklommen: vanaf de berghut Juvasshytta, op 1.841 meter, bereikbaar via een tolweg vanaf de kant van Lom, met een gids, aan het touw, over een kleine gletsjer, in vijf tot zes uur heen en terug, een tocht die iedereen met een goede conditie aankan; of vanaf Spiterstulen, in het dal, via een lang, steil pad van 1.300 hoogtemeters dat het ijs vermijdt. Vanuit de omliggende dalen worden ook andere begeleide wandelingen aangeboden, waaronder tochten om rendieren te zoeken. Twee schilderachtige bergwegen, over het Sognefjellet en de Valdresflye, lopen langs het park.

Nationaal park Jotunheimen bezoeken: wat u ziet

Het nationale park werd in 1980 opgericht en beslaat 1.151 vierkante kilometer van een groter berggebied, met aan de westkant het aangrenzende beschermde dal Utladalen. Meer dan 250 van zijn toppen zijn hoger dan 1.900 meter, waaronder de twee hoogste van Scandinavië, de Galdhøpiggen, 2.469 meter, en de Glittertind, waarvan de ijskap hem vroeger tot een rivaal maakte, maar die zo is gekrompen dat de berg nu een paar meter lager is. Het gesteente is voornamelijk gabbro, hard, donker en ruw, wat de centrale toppen hun scherpe, alpiene vormen geeft, door het ijs uitgesleten tot hoorns, messcherpe graten en keteldalen, met zo'n zestig gletsjers, diepe U-vormige dalen en lange meren die groen gekleurd zijn door gletsjerslib; in het westen is de Hurrungane het woestst van alles, een keten van rotsspitsen met als hoogste punt de Store Skagastølstind, 2.405 meter, voor het eerst beklommen in 1876, in zijn eentje, door de Engelsman William Cecil Slingsby, die wordt geëerd als de vader van het Noorse alpinisme. De naam zelf is een literaire uitvinding: de bergen, bij de boeren in de dalen alleen onder plaatselijke namen bekend, werden de reuzenbergen genoemd door de geoloog Keilhau, die ze in 1820 verkende, en in 1862 herdoopt tot Jotunheimen door de dichter Aasmund Olavsson Vinje, naar het rijk van de ijsreuzen uit de Noorse mythologie, in de jaren waarin ontwikkelde Noren hun eigen hooglanden ontdekten;

Vinje was een van de oprichters van de Noorse Trekkingvereniging, waarvan de hutten hier sinds de jaren 1870 wandelaars onderdak bieden. Ibsen situeerde Peer Gynts opschepperige verhaal over een rit op een rendierbok langs een vlijmscherpe graat boven het Gjende, en de Besseggen heeft daar sindsdien van geprofiteerd. Mensen maken al heel lang gebruik van deze bergen. Nu de ijsvelden smelten, hebben archeologen langs de randen duizenden voorwerpen teruggevonden die door jagers en reizigers waren verloren: pijlen, een complete wollen tuniek van zo'n zeventienhonderd jaar oud, een schoen uit de bronstijd, een Vikingski met binding, en de sporen van een vergeten bergpas bij Lendbreen, die duizend jaar lang in gebruik was; bij Juvflye, onder de Galdhøpiggen, is voor bezoekers een tunnel uitgehakt in een ijsveld van zesduizend jaar oud. De dalen waren de zomerweiden van de boerderijen lager in het land, en enkele bergzuivelboerderijen zijn nog in bedrijf. Wilde rendieren overleven in het westelijke deel, terwijl de kuddes die in het oosten worden gezien toebehoren aan coöperaties van boeren uit Lom en Vågå; elanden, edelherten en reeën leven in de berkenbossen, er komen veelvraten en lynxen voor, en steenarenden, giervalken en sneeuwhoenders broeden er. In Utladalen stort de Vettisfossen in één enkele val 275 meter omlaag, de hoogste niet-gereguleerde waterval van Noorwegen.

Nationaal park Jotunheimen: beste reistijd, seizoenen en openingstijden

Het park is het hele jaar open, maar het zomerse wandelseizoen is kort, van ongeveer eind juni of begin juli tot half september, wanneer de bemande berghutten open zijn, en de boten op het Gjende varen van half juni tot begin oktober. Op de hoge paden en passen ligt tot ver in juli sneeuw, vroeg in het seizoen staan de beken hoog van het smeltwater, juli en begin augustus zijn de warmste en drukste weken, wanneer het halverwege de ochtend al druk is op de Besseggen, en eind augustus en september brengen stabiel, helder weer, herfstkleuren en de eerste sneeuwval.

Het weer slaat altijd snel om, met wind, mist en natte sneeuw, zelfs midden in de zomer, dus neem warme en waterdichte kleding, een muts, handschoenen, een kaart en een kompas mee, en begin niet aan de Besseggen bij harde wind of regen. De berghutten gaan van ongeveer maart tot begin mei weer open voor skitochten. De schilderachtige wegen zijn in de winter gesloten. Reken op drie dagen tot een week. Lom ligt op drie kwartier van Juvasshytta, het Sognefjord bij Skjolden een uur naar het westen, en Rondane in het noordoosten.