Nationaal park Lorentz

Tours en tickets voor Nationaal park Lorentz: welke boeken

Lorentz, in de Indonesische helft van het eiland Nieuw-Guinea, is het grootste beschermde gebied van Zuidoost-Azië en het enige ter wereld dat zich in één ononderbroken doorsnede uitstrekt van de sneeuw van gletsjers op de evenaar tot aan een tropische zee, en het behoort ook tot de minst toegankelijke van alle plaatsen die de naam nationaal park dragen. Het heeft geen ingang, geen voorzieningen voor bezoekers, vrijwel geen wegen en geen gewoon toerisme. Buitenlanders die in Indonesisch Papoea reizen, moeten een reisvergunning van de politie verkrijgen waarop de districten staan die zij willen bezoeken, de regio kent een al lang aanslepend gewapend separatistisch conflict dat de laatste jaren is verergerd, met aanvallen en ontvoeringen in het centrale bergland, en de meeste regeringen raden reizen naar een groot deel ervan af; wie een reis overweegt, moet deskundig en actueel advies inwinnen. In de praktijk is het park, door de zeer weinigen die gaan, op drie manieren benaderd, alle georganiseerd door gespecialiseerde expeditiebedrijven met plaatselijke gidsen en dragers.

Bergbeklimmers op weg naar de Carstenszpiramide, de hoogste top van Oceanië en een van de zogenoemde zeven toppen, vliegen vanuit de kustplaatsen Timika of Nabire, gewoonlijk per helikopter, naar een basiskamp op ongeveer 4.300 meter, aangezien de trektocht van vijf of zes dagen door de jungle vanuit de dorpen Sugapa of Ilaga om veiligheidsredenen grotendeels is opgegeven; de beklimming zelf is een serieuze rotsroute. Trekkers vliegen van Jayapura naar Wamena, in de Baliemvallei, net buiten de noordoostelijke rand van het park, van waaruit wandelingen van meerdere dagen door de dorpen van de Dani en de Yali voeren en omhoog naar het Habbemameer, een hooggelegen alpien meer onder de Trikora, dat ook over een ruwe weg bereikbaar is. En rivierexpedities vanuit Timika of Agats verkennen de mangrovekust en de laaglandmoerassen van het Asmat-volk. Elk daarvan vergt weken, aanzienlijke kosten en een tolerantie voor onzekerheid.

Nationaal park Lorentz bezoeken: wat u ziet

Het gebied werd in 1919 voor het eerst beschermd door het Nederlandse koloniale bestuur, werd in 1997 door Indonesië tot nationaal park uitgeroepen en werd in 1999 als UNESCO-werelderfgoed ingeschreven; het beslaat ongeveer 23.500 vierkante kilometer, meer dan de helft van de oppervlakte van Nederland. Het is genoemd naar Hendrikus Lorentz, een Nederlandse ontdekkingsreiziger die in 1909, bij zijn tweede poging en na weken kappen door het bos, de sneeuwgrens van de centrale keten bereikte. Nieuw-Guinea ligt op de botsing van de Australische en de Pacifische plaat, en zijn centrale cordillera, het Sudirmangebergte, dat nog altijd stijgt, is vanaf de zeebodem omhooggestuwd, zodat op de toppen fossielen van zeedieren liggen. Het culmineert in de Puncak Jaya, of Carstenszpiramide, 4.884 meter, een vin van grijze kalksteen, de hoogste berg tussen de Himalaya en de Andes en de hoogste op enig eiland ter wereld. De Nederlandse zeevaarder Jan Carstensz meldde in 1623 dat hij sneeuw had gezien op bergen nabij de evenaar, en werd er in Europa om uitgelachen; de top werd in 1962 voor het eerst beklommen door een expeditie onder leiding van de Oostenrijker Heinrich Harrer. De gletsjers die Carstensz zag, behoren tot de zeer weinige in de tropen, en zij verdwijnen: ze besloegen in 1850 bijna twintig vierkante kilometer, waren in de jaren twintig van deze eeuw geslonken tot een fractie van een vierkante kilometer en zullen naar verwachting binnen enkele jaren volledig verdwijnen.

Vanaf deze hoogten daalt het park af door elke vegetatiezone: alpiene graslanden en heide met boomvarens, subalpien bos, bemost nevelwoud, bergbos van zuidelijke beuk en naaldbomen, een uitgestrekte gordel laaglandregenwoud, zoetwater- en veenmoerasbos doorsneden door meanderende rivieren, en, aan de oever van de Arafurazee, een van de uitgestrektste mangrovebossen ter wereld. Zijn fauna is die van Australazië, niet die van Azië: er zijn geen apen of katachtigen, want hun plaats wordt ingenomen door buideldieren, boomkangoeroes, waaronder de dingiso, een zwart-witte, op de grond levende soort die pas in 1994 is ontdekt, koeskoezen, possums en buidelmarters, en door twee soorten eierleggende zoogdieren, de langsnavelmierenegels. Er zijn meer dan 630 vogelsoorten vastgesteld, waaronder kasuarissen, meer dan twintig paradijsvogels, prieelvogels, kroonduiven, de papegaai van Pesquet en de sneeuwbergkwartel, en zowel de zeekrokodil als de Nieuw-Guineakrokodil bewoont de rivieren. Het park is ook het huis van zo'n acht of negen inheemse volken, boeren uit het bergland die zoete aardappel en varkens houden, zoals de Amungme, de Dani, de Nduga en de Moni, en volken uit het laagland zoals de Asmat, beroemd om hun houtsnijwerk, en de Kamoro, voor wie de bergen alle voorouderlijk en heilig land zijn. Onmiddellijk buiten de westelijke grens, en zichtbaar vanaf de top van de Carstensz, ligt de Grasbergmijn, een van de grootste goud- en kopermijnen ter wereld, waarvan het afvalgesteente, dat in de rivieren wordt geloosd, en waarvan de sociale gevolgen al een halve eeuw onderwerp van controverse zijn.

Nationaal park Lorentz: beste reistijd, seizoenen en openingstijden

Het klimaat is equatoriaal, in alle seizoenen nat, met op de zuidelijke hellingen een van de hoogste neerslaghoeveelheden ter wereld, meer dan vijf meter per jaar, en een echt droog seizoen is er niet, al zijn de maanden van ongeveer mei tot oktober in het bergland over het algemeen wat minder nat en worden ze verkozen voor trektochten en beklimmingen. Op de hoge berg regent, hagelt of sneeuwt het de meeste middagen, en klimmers vertrekken in de kleine uurtjes om tegen het middaguur van de rots af te zijn;

de temperaturen in het basiskamp schommelen 's nachts rond het vriespunt. In het laagland is het heet en zeer vochtig, 27 tot 33 graden. Malaria komt in het hele laagland voor en tot ongeveer 1.600 meter, en profylaxe is onontbeerlijk; hoogteziekte is een ernstig risico voor wie rechtstreeks naar het basiskamp wordt gevlogen. Vergunningen, veiligheidsgoedkeuringen, vluchten en helikopters kunnen alle op korte termijn worden geannuleerd. Reken op twee weken voor de Carstenszpiramide en op tien dagen voor de Baliemvallei en het Habbemameer.