Nationaal park Serra da Capivara

Tours en tickets voor Nationaal park Serra da Capivara: welke boeken

Serra da Capivara ligt in het droge achterland van de staat Piaui, in het noordoosten van Brazilië, een van de armste en minst bezochte delen van het land, en het bevat de grootste concentratie prehistorische rotsschilderingen van Amerika, in een landschap van zandsteenkliffen en canyons van aanzienlijke grootsheid. Het ligt ver van alles vandaan. De toegangspoort is het stadje Sao Raimundo Nonato, dat een klein vliegveld heeft met een paar vluchten per week uit Recife en Petrolina, en verder over de weg bereikbaar is vanuit Petrolina, aan de rivier de Sao Francisco, driehonderd kilometer en ongeveer vier uur verderop, dat dagelijkse vluchten uit de grote steden heeft, of vanuit Teresina, de hoofdstad van de staat, een reis van zeven tot acht uur. Het stadje heeft eenvoudige hotels, en er is een goed gastenverblijf bij de pottenbakkerscoöperatie aan de rand van het park. Het park heeft vier ingangen, waarvan de dichtstbijzijnde ongeveer vijfentwintig kilometer van het stadje ligt, en toegang is alleen toegestaan met een erkende plaatselijke gids, die u per dag inhuurt via de hotels of de gidsenvereniging, en met een voertuig, hetzij uw eigen huurauto, hetzij dat van de gids;

bij de poorten betaalt u een kleine toegangsprijs. Van de meer dan duizend archeologische vindplaatsen zijn er zo'n 170 voor bezoekers ingericht, met vlonderpaden, trappen, leuningen en in sommige gevallen hellingbanen voor rolstoelen, gegroepeerd in een twaalftal circuits, waarbij korte ritten en gemakkelijke tot matige wandelingen horen, en u hebt twee tot drie dagen nodig om de voornaamste te zien: de Boqueirao da Pedra Furada, de beroemdste abri, die op bepaalde avonden wordt aangelicht, met de doorboorde rots vlakbij; de Baixao das Andorinhas, waar bij schemering duizenden gierzwaluwen een canyon in duiken; de Desfiladeiro da Capivara; de Serra Branca, met een lange reeks beschilderde abri's; en de uitzichtpunten langs de steilrand. In Sao Raimundo Nonato zijn het Museum van de Amerikaanse Mens en het nieuwere Museum van de Natuur, naast het park, uitstekend en zou u ze eerst moeten bekijken.

Nationaal park Serra da Capivara bezoeken: wat u ziet

Het nationale park werd in 1979 ingesteld, beslaat ongeveer 1.300 vierkante kilometer en werd in 1991 ingeschreven als UNESCO-werelderfgoed. Het beslaat de rand van een zandstenen plateau, dat in het zuiden en het oosten afbreekt in een lijn van kliffen tot tweehonderdzeventig meter hoog, diep ingesneden door canyons en ravijnen, boqueiroes genoemd, en uitgesleten tot torens, bogen en overhangen, waarbij het gesteente rood, oranje en grijs is. In de abri's aan de voet van deze kliffen hebben mensen gedurende vele duizenden jaren, vooral in rode oker, met geel, wit, grijs en zwart, tienduizenden figuren geschilderd, vaak heel klein en met grote levendigheid getekend: herten, nandoes, waterzwijnen, jaguars, gordeldieren, hagedissen en krabben, mensenfiguren die rennen, jagen met speerwerpers, in rijen dansen, vechten, elkaar omhelzen, bevallen en seks hebben, figuren die zich rond een boom verzamelen, en raadselachtige taferelen, zoals twee mensen rug aan rug, dat het embleem van het park is geworden. Archeologen onderscheiden verschillende tradities, waarvan de oudste op ongeveer twaalfduizend jaar geleden wordt gedateerd en misschien veel ouder is. Het park dankt zijn bestaan, zijn musea en zijn faam aan één vrouw, de Frans-Braziliaanse archeologe Niede Guidon, die in 1963 voor het eerst foto's van de schilderingen zag, hier in 1973 begon op te graven, de regering overhaalde het park in te stellen, de instelling oprichtte die het samen met de staat beheert, en ernaast woonde tot haar dood in 2025. Haar beweringen maakten van de plek een slagveld van de wetenschap.

Bij de Boqueirao da Pedra Furada groef ze onder de beschilderde wand diepe lagen op met houtskool en bewerkte stenen, die zij uitlegde als haardplaatsen en werktuigen, met dateringen die dertig-, vijftig- en zelfs honderdduizend jaar teruggingen, in een tijd waarin de gangbare opvatting was dat mensen niet eerder dan dertienduizend jaar geleden in Amerika waren aangekomen; de meeste Noord-Amerikaanse archeologen verwierpen dat bewijs met het argument dat de vuren natuurlijk waren en de stenen gebroken doordat ze van de klif vielen, of, zoals één studie opperde, door kapucijnapen, die hier stenen als werktuig gebruiken, maar latere opgravingen op naburige vindplaatsen hebben nog meer vroege dateringen opgeleverd, en de kwestie blijft open. De streek was destijds veel natter, en in haar grotten en lagunes zijn botten gevonden van reuzengrondluiaards, mastodonten, sabeltandkatten en enorme gordeldieren. Tegenwoordig vormt het gebied het hart van de caatinga, het witte woud, een doornig, aan droogte aangepast struikgewas van cactussen, bromelia's en kleine bomen, dat alleen in het noordoosten van Brazilië voorkomt, zijn blad laat vallen en gedurende de acht droge maanden van het jaar grijs en schijnbaar levenloos wordt, om binnen enkele dagen na de eerste regen in het groen uit te barsten. Het biedt onderdak aan jaguars, poema's, ocelots, reuzenmiereneters, de rotscavia, die tot deze streek beperkt is, gordeldieren, kapucijnapen, nandoes en meer dan tweehonderd vogelsoorten. Het project heeft ook geprobeerd de omliggende dorpen, die tot de armste van Brazilië behoren, een bestaan te geven, via scholen, een pottenbakkerij die de motieven van de rotskunst nabootst, bijenteelt en werk als gids en bewaker, al kampt het chronisch met geldgebrek.

Nationaal park Serra da Capivara: beste reistijd, seizoenen en openingstijden

Het park is dagelijks geopend van de vroege ochtend tot de late namiddag. Het klimaat is halfdroog en het hele jaar door heet, met temperaturen overdag van 30 tot 38 graden. Het regenseizoen, dat kort en onbetrouwbaar is, valt tussen ongeveer december en april, wanneer de caatinga groen staat en bloeit, de lucht frisser is en de hitte iets minder, maar sommige tracés kunnen dan modderig zijn; het lange droge seizoen, van mei tot november, is de gebruikelijkere tijd om te komen, met heldere luchten en gemakkelijker rijden, waarbij de maanden juni tot augustus de minst hete zijn, met koele nachten, en september tot november de heetste en droogste, wanneer het landschap grijs en kaal is.

De schilderingen zijn het best te zien en te fotograferen in het zachte licht van de vroege ochtend en de late namiddag, en het midden van de dag is voor de musea en een siësta. Neem veel water, een hoed en zonnebrandcrème mee, en draag dichte schoenen. Reserveer de gids een dag of langer van tevoren, vooral tijdens de Braziliaanse vakantie in juli en met Nieuwjaar. Reken op drie dagen. Het park Serra das Confusoes, wilder en groter, ligt twee uur naar het westen.