Nationaal park Emas

Tours en tickets voor Nationaal park Emas: welke boeken

Emas is een park van open grasland in het uiterste zuidwesten van de staat Goiás, in het midden van Brazilië, waar die staat grenst aan Mato Grosso do Sul en Mato Grosso, en het is de beste plek in Zuid-Amerika om de grote dieren van de savanne te zien, de reuzenmiereneter, de manenwolf en de nandoe, in een open landschap waar u ze ook echt kunt vinden. Het ligt ver van alles, en weinig buitenlanders komen er, behalve met gespecialiseerde natuurreisorganisaties: de dichtstbijzijnde grote luchthavens zijn Goiânia, zo'n vijfhonderd kilometer en zes tot zeven uur rijden, en Campo Grande, op ongeveer dezelfde afstand, en de twee kleine landbouwstadjes die als toegangspoort dienen zijn Chapadão do Céu, zesentwintig kilometer van de hoofdingang, en Mineiros, vijfentachtig kilometer van een andere ingang, beide met bescheiden hotels. De toegang wordt gecontroleerd door het federale instituut voor natuurparken, en elk bezoek moet worden begeleid door een erkende plaatselijke gids, die u via de toeristenbureaus of reisbureaus van die stadjes inhuurt en die meestal een geschikt voertuig meebrengt, want het park heeft zelf geen vervoer.

Het bezoek is in feite een safari: u rijdt langzaam, bij zonsopgang en aan het eind van de middag, over het netwerk van rechte zandwegen die tegelijk dienstdoen als brandgangen en het grasland doorkruisen, staand in de laadbak van een pick-up, speurend naar miereneters die door het gras schuifelen, herten, nandoes en af en toe een wolf of een katachtige, met stops bij uitzichtpunten en bij korte wandelpaden door galerijbos naar heldere beken. Op de rivier de Formoso, die in het park ontspringt, bieden plaatselijke organisatoren rustig raften en drijven met een duikbril in helder water aan. Er zijn binnen het park geen logies of restaurant, alleen een eenvoudig bezoekerscentrum en een camping bij de ingang. In de juiste tijd van het jaar leiden gidsen nachtelijke bezoeken om de oplichtende termietenheuvels te zien, het beroemdste schouwspel van het park.

Nationaal park Emas bezoeken: wat u ziet

Het nationaal park werd in 1961 opgericht en beslaat ongeveer 1.320 vierkante kilometer van een zacht glooiend plateau op 800 tot 900 meter, en in 2001 werd het samen met de Chapada dos Veadeiros als UNESCO-werelderfgoed ingeschreven, als vertegenwoordiger van de cerrado. De cerrado, de savanne die ooit een vijfde van Brazilië bedekte, bestaat in vele vormen, van gesloten bos tot boomloze prairie, en Emas is het grootste beschermde gebied van de meest open typen, de ‘schone’ en ‘vuile’ velden, uitgestrekte vlakten van inheemse grassen met verspreide struiken en kleine, kronkelige bomen, onderbroken door linten bos en rijen buritipalmen langs de waterlopen. De naam betekent nandoes, naar de grote loopvogels, verwanten van de struisvogel, die in groepjes over de vlakten stappen. De beken die hier ontspringen stromen naar drie van de grote riviersystemen van het continent: de Amazone, via de Araguaia, de Río de la Plata, via de Paraná, en de Pantanal, via de Taquari. Het park is echter een eiland. Sinds de jaren zeventig is het omringende plateau, dat diepe, vlakke bodems heeft die ideaal zijn voor machines, vrijwel volledig omgezet in akkers met soja, maïs, katoen en suikerriet, tot aan het grenshek, en de dieren van het park zijn geïsoleerd, blootgesteld aan overwaaiende pesticiden en worden op de wegen doodgereden wanneer ze naar buiten zwerven. Binnen het park draait het leven om twee dingen: termieten en vuur.

Het grasland is bezaaid met termietenheuvels, grijze, keiharde torens van een of twee meter hoog, naar schatting vele miljoenen, die niet alleen termieten onderdak bieden maar ook uilen, parkieten, slangen en hagedissen, en die voedsel leveren aan de reuzenmiereneter, die hier talrijker en makkelijker te observeren is dan misschien waar ook ter wereld, en aan het reuzengordeldier. In de buitenste laag van de heuvels leven de larven van een kniptor, die op warme, vochtige, maanloze nachten aan het begin van het regenseizoen een fel groen licht aanzetten om de gevleugelde termieten en mieren te lokken die dan uitzwermen, en die ze grijpen en opeten; één heuvel kan honderden van zulke lichtpuntjes dragen, en een veld vol ervan lijkt op een stad gezien vanuit de lucht. Bliksem zet het droge gras om de paar jaar in brand, en de vegetatie is daaraan aangepast: ze loopt binnen enkele dagen weer uit en bloeit overvloedig, wat de grazers aantrekt; maar branden die vanaf de boerderijen binnendringen hebben soms bijna het hele park tegelijk verwoest, zoals in 2005 en 2010, en nu wordt een systeem van afgebrande brandgangen onderhouden. Tot de fauna behoren de manenwolf, een hoge, rode, langpotige, solitaire hondachtige die evenveel fruit als vlees eet, het pampahert, het moerashert, tapirs, pekari's, poema's, jaguars, de boshond, en onder de meer dan 350 vogelsoorten de blauwgele ara, de roodpootseriema, de nandoe, de geelwangamazone, de witvleugelnachtzwaluw en de kegelsnaveltangare, een vogel die slechts van één exemplaar bekend was tot hij hier in 2003 werd herontdekt.

Nationaal park Emas: beste reistijd, seizoenen en openingstijden

Het park is het hele jaar open, maar wat u kunt zien hangt sterk af van het seizoen. Het droge seizoen, van ongeveer mei tot september, is het best voor zoogdieren: het gras is kort, vooral waar het is afgebrand, de lucht is helder, de wegen zijn stevig, en miereneters en wolven zijn in het koele weer overdag actief, terwijl de temperatuur in de nachten van juni en juli tot vijf graden of lager zakt. De oplichtende termietenheuvels zijn slechts enkele weken te zien bij het begin van de regens, meestal van eind september of oktober tot november, op hete, windstille, vochtige nachten na de eerste buien, en ze zijn niet te garanderen.

Van december tot maart regent het hevig, groeit het gras hoog en verbergt het de dieren, worden de paden modderig en broeden de vogels. De zon op het open plateau is fel en er is geen schaduw, dus neem een hoed, zonnebrandcrème, water, warme lagen kleding voor de rit bij zonsopgang in de winter, een verrekijker en insectenwerend middel mee. Reserveer de gids van tevoren. Reken op twee tot drie volle dagen. De Pantanal en Bonito liggen een dag rijden naar het westen.