Nationaal park Noel Kempff Mercado

Tours en tickets voor Nationaal park Noel Kempff Mercado: welke boeken

Noel Kempff Mercado ligt in het uiterste noordoosten van het Boliviaanse departement Santa Cruz, aan de grens met Brazilië, en is een van de grootste en ongereptste parken van het Amazonebekken en tegelijk een van de moeilijkst en duurst bereikbare van heel Zuid-Amerika, bezocht door niet meer dan een paar honderd mensen per jaar. Er bestaat geen enkele vorm van geregeld vervoer, en op eigen houtje reizen is onrealistisch; bezoeken worden geregeld via een klein aantal gespecialiseerde touroperators in de stad Santa Cruz de la Sierra, die de nodige vergunningen bij de nationale dienst voor beschermde gebieden verkrijgen en voertuigen of vliegtuigen, boten, gidsen, koks en alle voorraden leveren. Het park heeft twee sectoren, die heel verschillend bereikt worden. De noordelijke sector, met als middelpunt het rangerkamp en de eenvoudige lodge van Flor de Oro, aan de rivier de Itenez, is in de praktijk alleen te bereiken met een gecharterd licht vliegtuig vanuit Santa Cruz, een vlucht van tweeënhalf tot drie uur over ononderbroken bos, want de reis over land en over de rivier duurt vier of vijf dagen;

vanuit Flor de Oro vaart u per boot, in een lange dag of met een nacht kamperen, de Itenez en de Pauserna op naar de watervallen Arcoiris en Federico Ahlfeld, wandelt u door savanne en bos, en kijkt u vanuit kano's naar rivierdolfijnen, reuzenotters en kaaimannen. De zuidelijke sector, gebaseerd op het kamp Los Fierros, dicht bij de voet van het plateau, is over de weg bereikbaar, alleen in het droge seizoen, een rit van minstens veertien tot achttien uur vanaf Santa Cruz, via de jezuïetenmissiesteden van de Chiquitania en het dorp Florida, met als laatste stuk een ruwe houtkapweg; vanuit Los Fierros voeren paden door verschillende soorten bos en savanne, naar de waterval El Encanto en de steilrand op naar het plateau. De voorzieningen in beide kampen zijn eenvoudig en soms buiten gebruik, en alles hangt af van het seizoen en van de toestand van de middelen van het park.

Nationaal park Noel Kempff Mercado bezoeken: wat u ziet

Het park werd in 1979 ingesteld onder de naam Huanchaca, werd in 1988 hernoemd, in 1996 verdubbeld in omvang tot ongeveer 15.230 vierkante kilometer, en werd in 2000 ingeschreven als UNESCO-werelderfgoed. Het overheersende kenmerk is het Huanchaca-plateau, ook wel de Caparu genoemd, een uitgestrekt tafelland van precambrisch zandsteen en kwartsiet, meer dan een miljard jaar oud, honderdvijftig kilometer lang en zo'n vijftig breed, dat in loodrechte, rode, door bos omzoomde kliffen vijfhonderd meter en meer boven de omringende vlakte oprijst, met een vlakke top, op zes- tot negenhonderd meter, bedekt met open grasland en struikgewas van het cerradotype, miljoenen jaren lang van de laaglanden afgesneden. Rivieren die zich op de top verzamelen, springen van de rand in spectaculaire watervallen: de Arcoiris, de regenboog, waar de Pauserna achtentachtig meter naar beneden stort in één gordijn van vijftig meter breed en elke middag een regenboog in de nevel voortbrengt, de Federico Ahlfeld, een brede trap van cascades in het bos, en El Encanto, een slanke pluim van zo'n tachtig meter. De Britse ontdekkingsreiziger kolonel Percy Fawcett bracht deze grensstreek in 1908 in kaart en zag het plateau vanaf de rivier, en het is zijn beschrijving ervan, gegeven aan zijn vriend Arthur Conan Doyle, waarvan gezegd wordt dat ze het decor van De verloren wereld heeft geïnspireerd, een bewering die de tepuis van Venezuela betwisten.

Het wetenschappelijke belang van het park ligt in het aantal verschillende leefomgevingen dat het samenbrengt, want het staat waar het regenwoud van de Amazone de droge bossen en savannes van het zuiden ontmoet: altijdgroen Amazonebos, halfbladverliezend droog bos, seizoensgebonden overstroomd bos en savanne, ongerepte hooggelegen cerrado, van een soort die in Brazilië vrijwel volledig door de landbouw is vernietigd, moerassen en galerijbos, die zich hier samen, grotendeels onaangeroerd, zeer lange tijd hebben ontwikkeld. Naar schatting komen er zo'n vierduizend plantensoorten voor, met meer dan 620 vogelsoorten, ongeveer een vijfde van alle soorten van Zuid-Amerika, waaronder de harpij, verscheidene ara's en de zeldzame roodflankdwergtiran, en 139 zoogdiersoorten, met gezonde populaties van dieren die elders bedreigd zijn: de jaguar, de reuzenotter, het reuzengordeldier, de reuzenmiereneter, de manenwolf en het moerashert op de savannes, de boshond, de laaglandtapir, roze rivierdolfijnen en de zwarte kaaiman. De naam van het park herdenkt een tragedie. Noel Kempff Mercado was een vooraanstaand Boliviaans bioloog, de stichter van de dierentuin en de botanische tuin van Santa Cruz, die lang had geijverd voor de bescherming van Huanchaca; op 5 september 1986 landde hij met een klein wetenschappelijk gezelschap op een landingsstrip op het plateau, die bleek te horen bij een clandestien cocaïnelaboratorium, en hij, de piloot en een gids werden door de handelaren doodgeschoten, terwijl één Spaanse collega ontkwam om het verhaal te vertellen. De publieke verontwaardiging dwong de regering tot hard optreden en leidde tot de hernoeming van het park. In 1997 werd het de plek van een van de eerste grote projecten ter wereld om te betalen voor de bescherming van bos als opslagplaats van koolstof, waarbij houtkapconcessies aan de randen werden afgekocht.

Nationaal park Noel Kempff Mercado: beste reistijd, seizoenen en openingstijden

Er zijn twee seizoenen. Het droge seizoen, van ongeveer mei tot oktober, is de enige tijd waarin de weg naar de zuidelijke sector begaanbaar is, en is over het algemeen het best om te wandelen en om zoogdieren te zien, die zich bij het slinkende water verzamelen; de dagen zijn heet, 28 tot 34 graden, al kunnen koude zuidenwinden, de surazos, de temperatuur in juni en juli enkele dagen scherp doen dalen, en in augustus en september vult rook van het afbranden van akkers in de laaglanden van Bolivia en Brazilië vaak de lucht, en branden zijn soms het park zelf binnengedrongen.

Het regenseizoen, van november tot april, brengt zware stortbuien, zet de savannes onder water en sluit de pistes, maar de rivieren staan hoog, de watervallen zijn op hun volst en varen in de noordelijke sector gaat dan het makkelijkst. Inenting tegen gele koorts, bescherming tegen malaria en andere door insecten overgebrachte ziekten, een muskietennet, bedekkende kleding, een waterfilter en een volledige medische uitrusting zijn onmisbaar, omdat hulp zeer ver weg is. Reken op minstens een week vanuit Santa Cruz. De jezuïetenmissies van de Chiquitos, een gebied van UNESCO-werelderfgoed, liggen aan de route over land.